fix: corriger le flux de réinitialisation par e-mail
Some checks failed
Validation applicative / TypeScript, tests et build (push) Failing after 2m22s

This commit is contained in:
manus-admin
2026-09-02 11:30:37 +02:00
parent 166729bdbc
commit 2cac56b8c6
8 changed files with 247 additions and 58 deletions

View File

@@ -38,8 +38,8 @@ export type InsertUser = typeof users.$inferInsert;
*/
export const passwordResetTokens = mysqlTable("passwordResetTokens", {
id: int("id").autoincrement().primaryKey(),
/** Email de l'utilisateur qui demande la réinitialisation */
email: varchar("email", { length: 320 }).notNull(),
/** Utilisateur propriétaire du token. Ce contrat correspond à la table déployée. */
userId: int("userId").notNull(),
/** Token unique généré pour la réinitialisation */
token: varchar("token", { length: 255 }).notNull().unique(),
/** Date d'expiration du token (24h après création) */
@@ -143,7 +143,8 @@ export const inscriptions = mysqlTable("inscriptions", {
id: int("id").autoincrement().primaryKey(),
sequenceId: int("sequenceId").notNull(),
apprenantId: int("apprenantId").notNull(),
statut: mysqlEnum("statut", ["confirmee", "en_attente", "annulee"]).default("confirmee").notNull(),
/** `liste_attente` est la valeur historique et réellement déployée dans les trois environnements. */
statut: mysqlEnum("statut", ["confirmee", "liste_attente", "annulee"]).default("confirmee").notNull(),
dateInscription: timestamp("dateInscription").defaultNow().notNull(),
updatedAt: timestamp("updatedAt").defaultNow().onUpdateNow().notNull(),
});
@@ -190,10 +191,31 @@ export type InsertEmailConfig = typeof emailConfig.$inferInsert;
/**
* Table des templates d'emails
*/
export const emailTemplateTypes = [
"inscription",
"teaser",
"rappel",
"rappelJ1",
"rappel1",
"rappel2",
"rappel3",
"rappel4",
"rappel5",
"rappel6",
"reset_password",
"attestation",
] as const;
export type EmailTemplateType = (typeof emailTemplateTypes)[number];
export function isEmailTemplateType(value: string): value is EmailTemplateType {
return (emailTemplateTypes as readonly string[]).includes(value);
}
export const emailTemplates = mysqlTable("emailTemplates", {
id: int("id").autoincrement().primaryKey(),
/** Type de template (inscription, teaser, rappel1, rappel2, rappel3, rappel4, rappel5, rappel6, reset_password) */
type: mysqlEnum("type", ["inscription", "teaser", "rappel", "rappelJ1", "rappel1", "rappel2", "rappel3", "rappel4", "rappel5", "rappel6", "reset_password", "attestation"]).notNull().unique(),
type: mysqlEnum("type", emailTemplateTypes).notNull().unique(),
titre: varchar("titre", { length: 255 }).notNull(),
/** Corps du message avec variables dynamiques */
bodyContent: text("bodyContent").notNull(),
@@ -312,7 +334,13 @@ export const questionnaires = mysqlTable("questionnaires", {
description: text("description"),
/** Type de questionnaire (satisfaction, evaluation_pre, evaluation_post) */
type: mysqlEnum("type", ["satisfaction", "evaluation_pre", "evaluation_post"]).notNull(),
/** Formation ciblée ; null signifie que le questionnaire s'applique à toutes les formations. */
formationId: int("formationId"),
actif: boolean("actif").default(true).notNull(),
/** Active l'envoi automatique après la fin d'une séquence. */
envoiAutomatique: boolean("envoiAutomatique").default(false).notNull(),
/** Délai, en jours, entre la fin de séquence et l'envoi automatique. */
delaiEnvoiJours: int("delaiEnvoiJours").default(1).notNull(),
createdAt: timestamp("createdAt").defaultNow().notNull(),
updatedAt: timestamp("updatedAt").defaultNow().onUpdateNow().notNull(),
});
@@ -335,9 +363,14 @@ export const questions = mysqlTable("questions", {
valeurMin: int("valeurMin"),
/** Valeur maximale pour les échelles */
valeurMax: int("valeurMax"),
/** Libellé affiché pour l'extrémité minimale de l'échelle. */
echelleLabelMin: varchar("echelleLabelMin", { length: 100 }),
/** Libellé affiché pour l'extrémité maximale de l'échelle. */
echelleLabelMax: varchar("echelleLabelMax", { length: 100 }),
obligatoire: boolean("obligatoire").default(false).notNull(),
ordre: int("ordre").notNull(),
createdAt: timestamp("createdAt").defaultNow().notNull(),
updatedAt: timestamp("updatedAt").defaultNow().onUpdateNow().notNull(),
});
export type Question = typeof questions.$inferSelect;

View File

@@ -0,0 +1,51 @@
import { readFileSync } from "node:fs";
import { beforeEach, describe, expect, it, vi } from "vitest";
import { replaceEmailVariables } from "../emailTemplateUtils";
const getEmailTemplateByType = vi.fn();
vi.mock("../db", () => ({ getEmailTemplateByType }));
const databaseHelpers = readFileSync(new URL("../db.ts", import.meta.url), "utf8");
const emailService = readFileSync(new URL("../emailService.ts", import.meta.url), "utf8");
describe("modèle de-mail de réinitialisation", () => {
it("conserve un lien unique sous forme de variable dans le modèle par défaut", () => {
expect(databaseHelpers).toContain('type: "reset_password"');
expect(databaseHelpers).toContain("{{lienReinitialisation}}");
expect(emailService).toContain("lienReinitialisation: params.resetLink");
});
it("substitue le lien de réinitialisation dans le contenu du modèle", () => {
const link = "https://formations.recette.santinova-soft.org/reset-password?token=abc123";
const result = replaceEmailVariables(
'<a href="{{lienReinitialisation}}">Réinitialiser</a>',
{ lienReinitialisation: link },
);
expect(result).toContain(`href="${link}"`);
expect(result).not.toContain("{{lienReinitialisation}}");
});
it("ajoute le contenu de secours lorsque le modèle existant ne contient pas de lien", async () => {
getEmailTemplateByType.mockResolvedValue({
type: "reset_password",
titre: "Réinitialisation",
bodyContent: "<p>Réinitialisation mot de passe</p>",
couleurPrincipale: "#283581",
couleurSecondaire: "#0578BE",
piedDePage: null,
});
const { generateEmailFromTemplate } = await import("../emailTemplateGenerator");
const resetLink = "https://formations.recette.santinova-soft.org/reset-password?token=abc123";
const html = await generateEmailFromTemplate(
"reset_password",
`<a href="${resetLink}">Réinitialiser</a>`,
{ lienReinitialisation: resetLink },
);
expect(html).toContain("Réinitialisation mot de passe");
expect(html).toContain(`href="${resetLink}"`);
});
});

View File

@@ -0,0 +1,66 @@
import { readFileSync } from "node:fs";
import { randomUUID } from "node:crypto";
import { eq } from "drizzle-orm";
import { describe, expect, it } from "vitest";
import { getDb, createPasswordResetToken, getPasswordResetToken, markTokenAsUsed } from "../db";
import { passwordResetTokens, users } from "../../drizzle/schema";
const schema = readFileSync(
new URL("../../drizzle/schema.ts", import.meta.url),
"utf8",
);
const databaseHelpers = readFileSync(
new URL("../db.ts", import.meta.url),
"utf8",
);
const router = readFileSync(
new URL("../routers.ts", import.meta.url),
"utf8",
);
const passwordResetTokenSchema = schema.match(
/export const passwordResetTokens = mysqlTable\([\s\S]*?\n\}\);/,
)?.[0];
describe("contrat des tokens de réinitialisation", () => {
it("référence un utilisateur et non une colonne email absente de la table déployée", () => {
expect(passwordResetTokenSchema).toContain('userId: int("userId").notNull()');
expect(passwordResetTokenSchema).not.toContain('email: varchar("email", { length: 320 }).notNull()');
expect(databaseHelpers).toContain(
"createPasswordResetToken(userId: number, token: string)",
);
expect(databaseHelpers).toContain("userId,");
});
it("utilise lidentifiant utilisateur dans les parcours public et administrateur", () => {
expect(router).toContain("db.createPasswordResetToken(utilisateur.id, token)");
expect(router).toContain("db.createPasswordResetToken(user.id, token)");
expect(router).toContain("db.getUserById(resetToken.userId)");
});
it("ne génère plus de lien de réinitialisation sur un domaine fictif", () => {
expect(router).not.toContain("https://votre-domaine.com/reset-password");
});
it("insère et consomme un token lié à un utilisateur sans dépendre dun e-mail", async () => {
const db = await getDb();
if (!db) throw new Error("Base de test indisponible");
const [user] = await db.select({ id: users.id }).from(users).limit(1);
if (!user) throw new Error("Utilisateur de test introuvable");
const token = `test-${randomUUID()}`;
try {
await createPasswordResetToken(user.id, token);
const created = await getPasswordResetToken(token);
expect(created?.userId).toBe(user.id);
expect(created?.used).toBe(false);
await markTokenAsUsed(created!.id);
const consumed = await getPasswordResetToken(token);
expect(consumed?.used).toBe(true);
} finally {
await db.delete(passwordResetTokens).where(eq(passwordResetTokens.token, token));
}
});
});

View File

@@ -23,6 +23,8 @@ import {
Apprenant,
Formation,
EmailTemplate,
EmailTemplateType,
isEmailTemplateType,
InsertEmailTemplate,
formateurs,
InsertFormateur,
@@ -451,7 +453,14 @@ export async function updateApprenant(id: number, data: Partial<InsertApprenant>
const db = await getDb();
if (!db) throw new Error("Database not available");
await db.update(apprenants).set(data).where(eq(apprenants.id, id));
try {
await db.update(apprenants).set(data).where(eq(apprenants.id, id));
} catch (error: any) {
if (error?.code === 'ER_DUP_ENTRY' || error?.message?.includes('Duplicate entry')) {
throw new Error("Cet email est déjà utilisé par un autre apprenant.");
}
throw error;
}
}
export async function deleteApprenant(id: number) {
@@ -676,22 +685,14 @@ export async function deleteUser(id: number) {
// ==================== GESTION DES TOKENS DE RÉINITIALISATION ====================
export async function createPasswordResetToken(email: string, token: string) {
export async function createPasswordResetToken(userId: number, token: string) {
const db = await getDb();
if (!db) throw new Error("Database not available");
const expiresAt = new Date();
expiresAt.setHours(expiresAt.getHours() + 24); // Token valide 24h
// Un Date est converti par Drizzle avec le fuseau du serveur sans manipulation de chaîne.
const expiresAt = new Date(Date.now() + 24 * 60 * 60 * 1000);
// Convertir la date au format MySQL DATETIME (YYYY-MM-DD HH:MM:SS)
const mysqlDate = expiresAt.toISOString().slice(0, 19).replace('T', ' ');
// Utiliser une requête SQL brute pour éviter les problèmes avec Drizzle
const result = await db.execute(sql`
INSERT INTO passwordResetTokens (email, token, expiresAt)
VALUES (${email}, ${token}, ${mysqlDate})
`);
return result;
return db.insert(passwordResetTokens).values({ userId, token, expiresAt });
}
export async function getPasswordResetToken(token: string) {
@@ -745,6 +746,10 @@ export async function getEmailTemplateByType(type: string) {
const db = await getDb();
if (!db) return null;
// Les services de notification peuvent demander un template non persistant.
// Dans ce cas, le générateur retombe volontairement sur son HTML de secours.
if (!isEmailTemplateType(type)) return null;
const results = await db.select().from(emailTemplates).where(eq(emailTemplates.type, type)).limit(1);
return results.length > 0 ? results[0] : null;
}
@@ -786,6 +791,10 @@ export async function deleteEmailTemplate(type: string) {
const db = await getDb();
if (!db) throw new Error("Database not available");
if (!isEmailTemplateType(type)) {
throw new Error("Type de template email invalide");
}
await db.delete(emailTemplates).where(eq(emailTemplates.type, type));
}
@@ -958,7 +967,14 @@ export async function initializeDefaultEmailTemplates() {
{
type: "reset_password",
titre: "Réinitialisation de mot de passe",
bodyContent: "<p>Contenu par défaut</p>",
// Le lien doit rester une variable : chaque demande génère un token différent.
bodyContent: `<p>Bonjour {{prenomApprenant}} {{nomApprenant}},</p>
<p>Vous avez demandé la réinitialisation de votre mot de passe pour votre compte Manager Itinova.</p>
<p>Cliquez sur le bouton ci-dessous pour choisir un nouveau mot de passe :</p>
<p style="text-align: center;"><a href="{{lienReinitialisation}}" class="button">Réinitialiser mon mot de passe</a></p>
<p>Si le bouton ne fonctionne pas, copiez ce lien dans votre navigateur :</p>
<p style="word-break: break-all;">{{lienReinitialisation}}</p>
<p>Ce lien est valide pendant 24 heures et ne peut être utilisé quune seule fois.</p>`,
couleurPrincipale: "#283581",
couleurSecondaire: "#0578BE",
piedDePage: "Cet email a été envoyé automatiquement par le système de gestion des formations Itinova. Pour toute question, veuillez contacter le service RH.",

View File

@@ -8,6 +8,8 @@ import { sendEmail as sendEmailViaService, isEmailServiceConfigured } from "./_c
import { generateEmailFromTemplate } from "./emailTemplateGenerator";
import { EmailVariables } from "./emailTemplateUtils";
type GroupEmailType = "teaser" | "rappel1" | "rappel2" | "rappel3" | "rappel4" | "rappel5" | "rappel6";
interface EmailParams {
to: string;
subject: string;
@@ -612,10 +614,10 @@ export async function sendRappelJ1Email(params: {
* Envoie des emails groupés à tous les inscrits d'une séquence
*/
export async function sendGroupEmail(params: {
recipients: Array<{ email: string; prenom: string; nom: string; fonction: string }>;
recipients: Array<{ email: string; prenom: string; nom: string; fonction: string | null }>;
formationNom: string;
sequenceNom: string;
type: 'teaser' | 'rappel' | 'rappel_j1';
type: GroupEmailType;
dates: Array<{ dateDebut: Date; dateFin: Date; ordre: number }>;
lieu?: string;
formateur?: string;
@@ -630,37 +632,26 @@ export async function sendGroupEmail(params: {
apprenantEmail: recipient.email,
apprenantPrenom: recipient.prenom,
apprenantNom: recipient.nom,
apprenantFonction: recipient.fonction,
apprenantFonction: recipient.fonction || '',
formationNom: params.formationNom,
sequenceNom: params.sequenceNom,
dates: params.dates,
lieu: params.lieu,
formateur: params.formateur,
});
} else if (params.type === 'rappel') {
await sendRappelJ7Email({
} else {
// Un seul chemin pour les six rappels : le contenu est celui du template choisi.
await sendRappelEmail({
apprenantEmail: recipient.email,
apprenantPrenom: recipient.prenom,
apprenantNom: recipient.nom,
apprenantFonction: recipient.fonction,
apprenantFonction: recipient.fonction || '',
formationNom: params.formationNom,
sequenceNom: params.sequenceNom,
dates: params.dates,
lieu: params.lieu || '',
formateur: params.formateur,
});
} else {
// rappel_j1
await sendRappelJ1Email({
apprenantEmail: recipient.email,
apprenantPrenom: recipient.prenom,
apprenantNom: recipient.nom,
apprenantFonction: recipient.fonction,
formationNom: params.formationNom,
sequenceNom: params.sequenceNom,
dates: params.dates,
lieu: params.lieu,
formateur: params.formateur,
templateType: params.type,
});
}
sent++;
@@ -714,7 +705,13 @@ export async function sendPasswordResetEmail(params: {
return sendEmail({
to: params.apprenantEmail,
subject: 'Réinitialisation de votre mot de passe - Manager Itinova',
html: await getEmailTemplate(content, 'reset_password'),
// Le modèle reset_password doit recevoir le lien : son bodyContent est personnalisable
// et ne doit jamais masquer l'action de réinitialisation.
html: await getEmailTemplate(content, 'reset_password', {
nomApprenant: params.apprenantNom,
prenomApprenant: params.apprenantPrenom,
lienReinitialisation: params.resetLink,
}),
});
}

View File

@@ -37,6 +37,13 @@ function buildEmailHTML(template: EmailTemplate, content: string, variables?: Em
// Utiliser bodyContent si disponible, sinon utiliser content (legacy)
let emailBody = template.bodyContent || content || '';
// Les anciens modèles reset_password enregistrés avant lajout de la variable
// ne contiennent que du texte. On conserve ce texte, puis on ajoute le contenu
// métier (bouton et lien unique) afin que le destinataire puisse agir.
if (template.type === 'reset_password' && !emailBody.includes('{{lienReinitialisation}}')) {
emailBody = `${emailBody}\n${content}`;
}
// Remplacer les variables si fournies
if (variables && emailBody) {
emailBody = replaceEmailVariables(emailBody, variables);

View File

@@ -13,6 +13,7 @@ export interface EmailVariables {
lieu?: string;
formateur?: string;
lienInscription?: string;
lienReinitialisation?: string;
[key: string]: string | undefined;
}
@@ -65,6 +66,7 @@ export function generateEmailPreview(template: string): string {
lieu: 'Salle de formation A - Bâtiment principal',
formateur: 'Jean Martin',
lienInscription: 'https://exemple.com/inscription/abc123',
lienReinitialisation: 'https://exemple.com/reset-password?token=abc123',
};
return replaceEmailVariables(template, exampleVariables);

View File

@@ -19,6 +19,23 @@ import { sql } from "drizzle-orm";
import { catalogueRouter } from "./routers/catalogue";
import { planFormationRouter } from "./routers/planFormation";
/**
* Construit le lien de réinitialisation avec le domaine réellement utilisé.
* Cela permet au même code de fonctionner en local, recette et production.
*/
function buildPasswordResetUrl(req: { protocol: string; get: (name: string) => string | undefined }, token: string) {
const forwardedProtocol = req.get("x-forwarded-proto")?.split(",")[0]?.trim();
const protocol = forwardedProtocol || req.protocol;
const forwardedHost = req.get("x-forwarded-host")?.split(",")[0]?.trim();
const host = forwardedHost || req.get("host");
if (!host) {
throw new TRPCError({ code: "INTERNAL_SERVER_ERROR", message: "URL de réinitialisation indisponible" });
}
return `${protocol}://${host}/reset-password?token=${encodeURIComponent(token)}`;
}
// Procédure admin uniquement
const adminProcedure = protectedProcedure.use(({ ctx, next }) => {
if (ctx.user.role !== 'admin') {
@@ -52,7 +69,7 @@ export const appRouter = router({
.input(z.object({
email: z.string().email(),
}))
.mutation(async ({ input }) => {
.mutation(async ({ input, ctx }) => {
const { email } = input;
// Vérifier si l'utilisateur existe
@@ -66,10 +83,10 @@ export const appRouter = router({
const token = crypto.randomBytes(32).toString('hex');
// Sauvegarder le token dans la base de données
await db.createPasswordResetToken(email, token);
await db.createPasswordResetToken(utilisateur.id, token);
// Envoyer l'email avec le template reset_password
const resetUrl = `${process.env.VITE_OAUTH_PORTAL_URL || 'http://localhost:3000'}/reset-password?token=${token}`;
const resetUrl = buildPasswordResetUrl(ctx.req, token);
await sendResetPasswordEmail({
email,
@@ -117,7 +134,7 @@ export const appRouter = router({
}
// Récupérer l'utilisateur
const utilisateur = await db.getUtilisateurByEmail(resetToken.email);
const utilisateur = await db.getUserById(resetToken.userId);
if (!utilisateur) {
throw new TRPCError({
code: 'NOT_FOUND',
@@ -667,7 +684,8 @@ export const appRouter = router({
// Vérifier si la séquence est bloquée
const now = new Date();
if (sequence.statut === 'bloquee' || now >= new Date(sequence.dateBlocage)) {
// Une date de blocage est optionnelle : ne jamais transformer `null` en 01/01/1970.
if (sequence.statut === 'bloquee' || (sequence.dateBlocage && now >= new Date(sequence.dateBlocage))) {
throw new TRPCError({
code: 'FORBIDDEN',
message: 'Les inscriptions sont fermées pour cette séquence (J-15 dépassé)'
@@ -685,7 +703,7 @@ export const appRouter = router({
// Vérifier la capacité
const nbInscrits = await db.countInscriptionsBySequence(input.sequenceId, 'confirmee');
const statut = nbInscrits >= sequence.capaciteMax ? 'en_attente' : 'confirmee';
const statut = nbInscrits >= sequence.capaciteMax ? 'liste_attente' : 'confirmee';
await db.createInscription({
apprenantId: input.apprenantId,
@@ -785,7 +803,7 @@ export const appRouter = router({
const admins = await db.getAdminUsers();
const adminEmails = admins.filter(a => a.email).map(a => a.email!);
if (adminEmails.length > 0) {
const nbListeAttente = await db.countInscriptionsBySequence(input.sequenceId, 'en_attente');
const nbListeAttente = await db.countInscriptionsBySequence(input.sequenceId, 'liste_attente');
let formateurNom: string | undefined;
if (inscriptionSequence.formateurId) {
const formateur = await db.getFormateurById(inscriptionSequence.formateurId);
@@ -850,7 +868,7 @@ export const appRouter = router({
// Vérifier si la séquence est bloquée
const now = new Date();
if (sequence.statut === 'bloquee' || now >= new Date(sequence.dateBlocage)) {
if (sequence.statut === 'bloquee' || (sequence.dateBlocage && now >= new Date(sequence.dateBlocage))) {
throw new TRPCError({
code: 'FORBIDDEN',
message: 'Les désinscriptions sont fermées pour cette séquence (J-15 dépassé)'
@@ -927,7 +945,7 @@ export const appRouter = router({
// Notifier le premier en liste d'attente qu'une place s'est libérée
const inscriptionsListeAttente = await db.getInscriptionsBySequence(input.sequenceId);
const premierEnAttente = inscriptionsListeAttente
.filter(i => i.inscription.statut === 'en_attente')
.filter(i => i.inscription.statut === 'liste_attente')
.sort((a, b) => new Date(a.inscription.dateInscription).getTime() - new Date(b.inscription.dateInscription).getTime())[0];
if (premierEnAttente && premierEnAttente.apprenant) {
@@ -973,7 +991,7 @@ export const appRouter = router({
updateStatut: adminProcedure.input(z.object({
id: z.number(),
statut: z.enum(['confirmee', 'en_attente', 'annulee']),
statut: z.enum(['confirmee', 'liste_attente', 'annulee']),
})).mutation(async ({ input }) => {
// Récupérer l'inscription avant modification
const inscriptionAvant = await db.getInscriptionById(input.id);
@@ -1293,7 +1311,7 @@ export const appRouter = router({
await db.createInscription({
apprenantId: input.apprenantId,
sequenceId: input.sequenceId,
statut: input.statut === "confirme" ? "confirmee" : "en_attente",
statut: input.statut === "confirme" ? "confirmee" : "liste_attente",
});
return { success: true };
@@ -1384,7 +1402,7 @@ export const appRouter = router({
return { success: true };
}),
requestPasswordReset: adminProcedure.input(z.object({ id: z.number() })).mutation(async ({ input }) => {
requestPasswordReset: adminProcedure.input(z.object({ id: z.number() })).mutation(async ({ input, ctx }) => {
const user = await db.getUserById(input.id);
if (!user) {
throw new Error("Utilisateur introuvable");
@@ -1399,11 +1417,10 @@ export const appRouter = router({
const token = crypto.randomBytes(32).toString('hex');
// Sauvegarder le token en base (la fonction gère l'expiration automatiquement)
await db.createPasswordResetToken(user.email, token);
await db.createPasswordResetToken(user.id, token);
// Générer le lien de réinitialisation
// TODO: Remplacer par l'URL réelle de votre application en production
const resetLink = `https://votre-domaine.com/reset-password?token=${token}`;
// Générer le lien de réinitialisation sur lenvironnement réellement appelé.
const resetLink = buildPasswordResetUrl(ctx.req, token);
// Envoyer l'email
const emailService = await import('./emailService');
@@ -2057,8 +2074,8 @@ export const appRouter = router({
texte: z.string(),
typeQuestion: z.enum(["choix_multiple", "echelle", "texte_libre", "oui_non"]),
options: z.string().optional(),
echelleMin: z.number().optional(),
echelleMax: z.number().optional(),
valeurMin: z.number().optional(),
valeurMax: z.number().optional(),
echelleLabelMin: z.string().optional(),
echelleLabelMax: z.string().optional(),
obligatoire: z.boolean().default(false),
@@ -2076,8 +2093,8 @@ export const appRouter = router({
texte: z.string().optional(),
typeQuestion: z.enum(["choix_multiple", "echelle", "texte_libre", "oui_non"]).optional(),
options: z.string().optional(),
echelleMin: z.number().optional(),
echelleMax: z.number().optional(),
valeurMin: z.number().optional(),
valeurMax: z.number().optional(),
echelleLabelMin: z.string().optional(),
echelleLabelMax: z.string().optional(),
obligatoire: z.boolean().optional(),